Laatste nieuws

Carrière CV: 10 vragen aan de Deltacommissaris

Wim Kuijken, de eerste Deltacommissaris

Carrière CV: 10 vragen aan de Deltacommissaris.

Waar bent u geboren en uit wat voor gezin komt u?

Wilhelmus (Wim) Johannes Kuijken werd op 29 november 1952 geboren in Amsterdam.

‘ Ik kom uit een gezin van vier kinderen, ik heb twee broers en een zus. Vader was organisatieadviseur en partner bij organisatieadviesbureau Van de Bunt & Co en mijn moeder was maatschappelijk werkster.’

Wat is uw opleiding, leidde die tot deze functie en is die de beste voor uw huidige functie?

‘Kuijken: De vraag of ik de eerste Deltacommissaris wilde worden, had meer met mijn ervaring te maken in het openbaar bestuur, en minder met mijn opleiding.’

Kuijken heeft in Amsterdam economie gestudeerd aan de VU, met als specialisatie ruimtelijke ordening en vervoerseconomie. Vanaf 1979, zijn eerste baan,  heeft Wim Kuijken bij de overheid gewerkt. Zijn eerste baan was beleidsmedewerker ruimtelijke ordening en gewestelijke aangelegenheden, bij het ministerie van Economische Zaken, vervolgens hoofdbureau zeehavens en regionale economische politiek. Daar kwam het water en de regio om de hoek kijken. Na enige jaren ook in de top Binnenlandse Zaken te hebben gediend, werd Kuijken in 1990 gemeentesecretaris van Den haag, om na 1995 achtereenvolgens als secretaris-generaal drie achtereenvolgende ministers te dienen: Binnenlandse Zaken, Algemene Zaken en Verkeer en Waterstaat.

Een commissie onder leiding van prof. dr. Cees Veerman, kwam met de aanbeveling een lange termijn water- en veiligheidsbeleid te formuleren tot 2050. Veerman stelde voor om een stevig fundament voor die lange termijn neer te leggen: een Deltawet, een Deltaregisseur, een Deltafonds en een Deltaplan.. Het was Kuijken die bedacht dat de deltaregisseur een regeringscommissaris moest zijn, om deze positie sterk neer te zetten. Dat hij uiteindelijk gevraagd werd om zelf die functie te gaan vervullen, kwam als een verrassing.

‘Ik heb er een weekend over nagedacht. Ik heb “ja” gezegd. Ik ben veertien secretaris-generaal geweest, de functie van deltacommissaris is nieuw en uniek en het is van fundamenteel belang voor het land, het raakt echt aan het bestaansrecht van het land.’

De eerste werkdag was 1 februari 2010. Symbolischer kon het niet want die dag was de herdenking van de watersnoodramp 1953.

Wat hebt u met water?

‘Op het ministerie van Verkeer en Waterstaat ben ik gepassioneerd geraakt voor het onderwerp en heeft het echt mijn bijzondere belangstelling gekregen.’

Hebt u privé iets met water?

‘Nee. Maar ik woon wel achter de duinen, vlakbij de zee. Ik raak aan het water en ik ruik aan het zilte water.’

Waar staat uw organisatie nu en waar over tien jaar? En wat moet er dan veranderen?

‘De aftrap is bevredigend geweest, na anderhalf jaar. We hebben een programmaorganisatie opgezet met negen deelprogramma’s en, een relatief bescheiden bureau met vijftien medewerkers. In het programma werken we samen met alle partners in het land: de waterschappen, provincies, gemeenten, ministeries en  Rijkswaterstaat . We hebben feiten onderzocht en we zijn  meer te weten gekomen, dan we ook via Veerman eerder wisten. Ik ben tevreden over de betrokkenheid van alle organisaties, de sturing die ze aan het werk geven, de gezamenlijkheid die we met elkaar hebben en de verbondenheid. En tenslotte hebben we de maatschappelijke omgeving opgezocht: vakbonden, werkgevers, voorzitter van de SER, politici, ministers, en ook de kroonprins. Die omgeving moet ons werk ook mee helpen dragen. Toen de Deltawet voor de zomer in de kamer behandeld werd, kregen we unanieme steun van alle politieke partijen en dat vond ik ongelooflijk belangrijk, ook voor de bijzondere positie van de deltacommissaris. De kamer gelooft erin en i ik krijg de ruimte  om te handelen.’

Wat moet er veranderen voor over 10 jaar?

‘Waar we over tien jaar staan, weet ik niet. We kijken zo’n 6 tot 12  jaar vooruit, we bereiden keuzes voor en we schrijven vier verschillende scenario’s voor de toekomst. De focus daarvoor is 2050-2100. In 2015 worden de vijf deltabeslissingen aan het kabinet voorgelegd.’

Is dit uw ideale functie? Is het uw eindfunctie?

‘Ik vind het een geweldige baan, maar ik weet niet of het mijn eindfunctie is. Ik wil na mijn 65ste gewoon doorwerken, ik ben bijna 59 jaar. Ik heb een benoeming voor zeven jaar en ik kan herbenoemd worden. Voorlopig koers ik op 2015, dan moeten we  de Deltabeslissingen voorleggen aan de politiek, en dat is een heel belangrijk moment voor mij.

Aan hoeveel mensen geeft u leiding en hoe omschrijft u zichzelf als leider?

‘Ik geef leiding aan vijftien mensen. Maar belangrijker: ik geef leiding aan een programma, en in dat programma werken heel erg veel mensen samen in programmateams. Ik ben niet hun lijn-baas, maar wel hun inhoudelijke gids, de aanvoerder van het programma. Ik stuur dus sterk op de inhoud, de planning en de resultaten die we moeten boeken. Ik heb geleerd om grote organisaties te leiden en mijn  manier van het leiden van organisaties is: korte en lange termijndoelen stellen deze verbinden en expliciet maken wat je wilt bereiken. Ook belangrijk zijnde waarden die we delen:solidariteit, flexibiliteit en duurzaamheid. Op mijn laatste departement van Verkeer en Waterstaat, gaf ik leiding aan zo’n twaalfduizend mensen en daar heb ik geleerd dat hoe goed het werkt om mensen op doelen en met waarden te verbinden. Dat pas ik ook toe in het Deltaprogramma.’

Wat verdient u?

‘ Ik zie altijd weer andere berekeningsmethoden, maar ik behoor tot de Topmanagementgroep, zoals dat heet.Ik blijf onder de Balkenende-norm, zoals het hoort.’

Wat vindt u het leukste aan uw baan?

‘De verbindende kracht van het onderwerp en met de toekomst van het land bezig zijn. Dat vind ik het leukste van die baan. Dat daagt mij het meeste uit en het geeft me veel meer energie. Als SG ben je de helft van de tijd bezig met het dagelijkse management, verbinden van politiek, organisatie en beleid. Maar hier gaat het om iets fundamenteels voor het land, water als onderwerp verbindt de mensen. Je kunt nu beslissingen voorbereiden die een ramp moeten voorkomen. En dat is een essentieel verschil. De Zuiderzeeramp in 1916 leidde tot de Afsluitdijk in 1932, en de Deltawerken, daar is veertig jaar over gedaan. Nu gaat de politiek beslissen zonder dat er een ramp is. Dat is  belangrijk en heel spannend.’

Wat is het vervelendste van uw baan?

Niets, echt helemaal niets. Het is pas anderhalf jaar en het kan misschien nog komen.’

Hebt u een goede tip voor mensen die op het terrein van de delta willen werken?

‘Er is niet één tip, maar belangrijk om te overwegen is dat het werken aan water een heel breed terrein is, en het gaat over veel meer dan alleen water. Niet alleen engineering, maar ook economie, natuur, landbouw, ruimtelijke ordening, het raakt alle vlakken.’